Znamy laureatów Nagrody Historycznej m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego 2025 oraz Nagrody Młodzieżowych Klubów Historycznych
- fundacjamstrona
- 8 gru 2025
- 3 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 19 gru 2025
Rafał Wnuk i Sławomir Poleszak zostali laureatami Nagrody Historycznej m.st. Warszawy im.
Kazimierza Moczarskiego. Laureata wybrały też skupione wokół Nagrody – Młodzieżowe Kluby
Historyczne.
W niedzielę, 30 listopada, w Bibliotece Narodowej w Warszawie, po raz 17. została przyznana
Nagroda Historyczna m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego. Spośród 115 zgłoszonych książek
a następnie pięciu nominacji, jury pod przewodnictwem prof. Andrzeja Friszkego wybrało książkę
„Niezłomni czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu” autorstwa Rafała Wnuka
i Sławomira Poleszaka. Zwycięzcy otrzymali statuetki – repliki temperówki patrona nagrody – oraz 50
tys. złotych. Nagrody pieniężne otrzymali również pozostali nominowani, po 10 tys. złotych.
Wydawcą nagrodzonej publikacji jest Wydawnictwo Literackie.
„Dziejów powojennego podziemia antykomunistycznego nie da się zamknąć w formułach typu
»żołnierze wyklęci« czy »żołnierze upadli«. Dla nas historia tej konspiracji to nade wszystko historia
ludzi, którym przyszło wybierać w sytuacji, gdy każdy wybór był zły” – piszą autorzy obszernej
monografii o podziemiu antykomunistycznym. Nie czynią z „leśnych” ani bohaterów, ani zdrajców,
tylko starają się w kompleksowy i wolny od emocji sposób opisać zjawisko, które w ostatnich latach
stało się najbardziej zmitologizowanym wątkiem powojennych dziejów Polski – wykorzystywanym
cynicznie w politycznym rozgrywkach i budowaniu fałszywej narodowej tożsamości. Autorzy
odpowiadają również na fundamentalne pytanie: czy w powojennej Polsce naprawdę doszło do
antykomunistycznego powstania.
Link do laudacji prof. Andrzeja Friszkego [tu]
Prof. Rafał Wnuk – historyk, profesor nauk humanistycznych związany z Katolickim Uniwersytetem
Lubelskim, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Jest autorem około 100 artykułów i
kilku książek naukowych poświęconych historii II wojny światowej, powojennej konspiracji
antykomunistycznej w Europie Środkowej i Wschodniej, pamięci kulturowej oraz kwestiom
związanym z upamiętnieniami i muzeami, w tym wspólnie ze Sławomirem Poleszakiem „Niezłomni
czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu”. W latach 2002-2010 był redaktorem
naczelnym półrocznika IPN pt. „Pamięć i Sprawiedliwość”, a w latach 2001-2007 kierował zespołem
przygotowującym „Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956”. W latach 2008-2017
pełnił funkcję Głównego Specjalisty w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, a w latach 2013-2017
był Kierownikiem Działu Naukowego. Współautor scenariusza wystawy głównej i autor dużej części
jej treści. W ostatnich latach był zaangażowany w działalność popularyzatorską i publicystyczną na
łamach portali i kanałów o historie, Historia bez kitu oraz związany z samorządową instytucją kultury
Brama Grodzka – Teatr NN w Lublinie.
Dr Sławomir Poleszak – historyk, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN oraz Instytutu
Europy Środkowej w Lublinie, redaktor naczelny „Przeglądu Historyczno-Wojskowego” w
Wojskowym Biurze Historycznym w Warszawie, badacz polskiego podziemia antykomunistycznego
oraz komunistycznego aparatu represji w Polsce. Autor i współredaktor wielu książek, m.in.
„Podziemie antykomunistyczne w Łomżyńskiem i Grajewskiem (1944–1957)”; „Atlas polskiego
podziemia niepodległościowego 1944–1956” i wspólnie z Rafałem Wnukiem „Niezłomni czy realiści?
Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu”. Współzałożyciel i współprowadzący
internetowego portalu Historia bez kitu.
Laureat Młodzieżowych Klubów Historycznych
Jak co roku swoją Nagrodę przyznają również Młodzieżowe Kluby Historyczne, którym również
patronuje Kazimierz Moczarski. Jest nią „Ołówek”, statuetka pasująca do „Temperówki Kazimierza
Moczarskiego”.Kluby na co dzień promują modę na czytanie książek historycznych wśród uczniów
szkół średnich. Tym razem “Ołówek” trafił do Bartosza Panka za książkę „Zboże rosło jak las. Pamięć o pegeerach" Wydawnictwa Czarnego.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu
Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
